Update: november 2025
De belastingheffing in box 3 blijft onderwerp van discussie. Sinds het Kerstarrest van de Hoge Raad in 2021 is het stelsel meerdere keren aangepast, maar ook in 2025 is er nog veel onduidelijkheid. In dit artikel geven wij een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen en praktische aandachtspunten voor vermogende particulieren, ondernemers en vastgoedbeleggers.
Van forfaitair naar werkelijk rendement
In het Kerstarrest oordeelde de Hoge Raad dat het forfaitaire stelsel tot en met 2020 in strijd was met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Belastingplichtigen die bezwaar hadden gemaakt over de jaren 2017–2020 kregen automatisch rechtsherstel.
De Wet rechtsherstel box 3, die daarna werd ingevoerd, maakte onderscheid tussen spaargeld en andere vermogensbestanddelen, maar bleef grotendeels gebaseerd op forfaitaire rendementen. In 2023 adviseerde de Advocaat-Generaal om ook dit rechtsherstel als onvoldoende te beschouwen. Hij pleitte voor belastingheffing op basis van werkelijk rendement.
Uitspraak Hoge Raad en invoering tegenbewijsregeling 
Op 6 juni 2024 bevestigde de Hoge Raad dat belastingplichtigen recht hebben op rechtsherstel als hun werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement. Dit geldt voor alle jaren vanaf 2017. In reactie daarop is op 8 juli 2025 de Wet tegenbewijsregeling box 3 aangenomen. Deze wet maakt het mogelijk om voor de jaren 2017 t/m 2024 het werkelijk rendement aan te tonen via het formulier ‘Opgaaf Werkelijk Rendement’ (OWR).
De Belastingdienst is in de zomer van 2025 gestart met het versturen van deze formulieren. Belastingplichtigen kunnen hiermee aantonen dat hun werkelijk rendement lager was dan het forfaitaire rendement. In dat geval wordt de aanslag aangepast. Voor de jaren vanaf 2021 worden inmiddels weer definitieve aanslagen opgelegd, waarbij het OWR-formulier als correctiemechanisme dient.
Waardeveranderingen van onroerend goed en overige bezittingen 
De Belastingdienst rekent de volgende componenten tot het werkelijk rendement:
Voor onroerend goed:
- Zowel gerealiseerde (huurinkomsten exclusief de vergoeding voor gas, water en elektriciteit) als ongerealiseerde waardeveranderingen tellen mee.
- Berekening op basis van WOZ-waarde:
- Beginwaarde: WOZ per 1 januari van het belastingjaar.
- Eindwaarde: WOZ per 1 januari van het daaropvolgende jaar.
- Bij aankoop/verkoop in de loop van het jaar: tijdsevenredige toerekening.
- Geen WOZ beschikbaar? Dan geldt de waarde in het economische verkeer.
- Investeringen die leiden tot WOZ-stijging mogen worden uitgesloten, mits onderbouwd.
- Eigen gebruik (bijvoorbeeld tweede woning) wordt voor de jaren tot en met 2025 op nihil gesteld (vanaf 2026: wel rekening houden met een voordeel uit eigen gebruik).
Voor overige bezittingen (zoals aandelen, obligaties, beleggingsfondsen):
- Zowel gerealiseerde als ongerealiseerde waardeveranderingen tellen mee.
- Koerswinsten en -verliezen worden meegenomen, ook als er geen verkoop heeft plaatsgevonden.
- Inkomsten zoals dividend en rente worden volledig meegenomen.
- Kosten (zoals beheerkosten of transactiekosten) zijn in beginsel niet aftrekbaar.
Verder is bepaald dat binnen box 3 geen verliesverrekening tussen jaren toegestaan.
Let op: Deze methodiek kan door het meenemen van ongerealiseerde waardestijgingen leiden tot een hoger belastbaar rendement dan feitelijk is genoten. NeD Tax beoordeelt per situatie of bezwaar tegen de aanslag zinvol is.
Box 3 in 2024 en 2025
Voor 2024 is het belastingtarief vastgesteld op 36%. De forfaitaire rendementspercentages zijn:
- Banktegoeden: 1,03%
- Beleggingen en overige bezittingen: 6,04%
- Schulden: 2,47%
Ook voor 2025 blijft het tarief 36%. De rendementspercentages voor dat jaar worden begin 2026 vastgesteld. De verwachting is dat het forfaitaire rendement opnieuw hoger zal zijn dan het werkelijke rendement, waardoor veel belastingplichtigen in aanmerking komen voor rechtsherstel.
De Belastingdienst heeft belastingplichtigen inmiddels per brief uitgenodigd om het OWR-formulier in te vullen. Dit formulier moet per belastingjaar worden ingediend. Als het werkelijke rendement hoger is dan het forfaitaire rendement, wordt de aanslag niet verhoogd.
Vooruitblik 2026 en verder 
Voor 2026 is het forfaitair rendement voor overige bezittingen vastgesteld op 6%. De eerder geplande verhoging van het forfaitair rendement voor beleggingen gaat niet door. Tegelijk stijgt het heffingsvrije vermogen naar € 59.357 per persoon (of € 118.714 voor fiscaal partners).
Het nieuwe box 3-stelsel op basis van werkelijk rendement is uitgesteld tot 1 januari 2028. Tot die tijd blijft het huidige systeem met forfaitaire rendementen en tegenbewijsregeling van kracht.
Praktische aandachtspunten
- Controleer of u een brief van de Belastingdienst heeft ontvangen over de Opgaaf Werkelijk Rendement.
- Verzamel tijdig gegevens over uw werkelijke rendement, zoals WOZ-waarden, huurinkomsten en investeringen.
- Laat het OWR-formulier invullen door uw adviseur zodra u dit ontvangt.
- Maak bezwaar tegen definitieve aanslagen waarin een waardestijging is opgenomen.
- Houd rekening met de hogere belastingdruk in 2026 en plan uw vermogen en investeringen hierop vooruit. Wij kunnen u hierbij ondersteunen met fiscale advisering en financiële planning.
Voor vastgoedbeleggers zijn de volgende overwegingen relevant:
- Herzie uw strategie: houdt u vastgoed aan in privé of via een juridische structuur (zoals een B.V.)?
- Overweeg nieuwe investeringen onder te brengen in een juridische structuur.
- Overweeg verkoop van bestaand vastgoed. Let op: inbreng in een B.V. kan leiden tot overdrachtsbelasting (2025: 10,4%; vanaf 2026: 8% voor beleggingswoningen of 10,4% voor overig vastgoed niet zijnde de eigen woning).
NeD Tax ondersteunt vermogende particulieren, ondernemers en investeerders bij fiscale vraagstukken rondom box 3. Neem gerust contact met ons op voor een persoonlijk adviesgesprek.
